CRP i OB – badania na stan zapalny. Czym się różnią?
CRP reaguje szybko, OB – powoli. Wyjaśniam, co mierzą oba badania, dlaczego lekarz często zleca je razem i kiedy warto je powtórzyć.
„Proszę zrobić morfologię, CRP i OB” – to jedno z najczęstszych zleceń, z jakimi pacjenci przychodzą do mnie na pobranie krwi. Oba badania pokazują, czy w organizmie toczy się stan zapalny, ale robią to w inny sposób i w innym tempie.
Czym jest CRP?
CRP (białko C-reaktywne) produkuje wątroba w odpowiedzi na stan zapalny, infekcję lub uraz. Jego stężenie rośnie szybko – już po kilku godzinach – i równie szybko spada, gdy zapalenie ustępuje. Dzięki temu CRP dobrze nadaje się do:
- oceny, czy infekcja ma charakter bardziej bakteryjny (często wysokie CRP), czy wirusowy (zwykle niższe),
- kontroli skuteczności leczenia, np. antybiotyku,
- monitorowania chorób zapalnych, np. reumatologicznych.
Istnieje też hs-CRP (wysokoczułe CRP), które lekarze wykorzystują m.in. przy ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego – razem z lipidogramem.
Czym jest OB?
OB (odczyn Biernackiego) mierzy, jak szybko krwinki czerwone opadają na dno probówki w ciągu godziny. Badanie opisał polski lekarz Edmund Biernacki pod koniec XIX wieku – dlatego w Polsce nosi jego imię. OB rośnie wolniej niż CRP i dłużej utrzymuje się na podwyższonym poziomie. Wpływa na nie wiele czynników niezwiązanych z zapaleniem: wiek, płeć, ciąża, niedokrwistość czy niektóre leki.
CRP a OB – najważniejsze różnice
- Szybkość reakcji: CRP rośnie w ciągu godzin, OB – w ciągu dni.
- Powrót do normy: CRP spada szybko po ustąpieniu zapalenia, OB może być podwyższone jeszcze kilka tygodni.
- Swoistość: OB łatwiej „zaburzyć” czynnikami niezwiązanymi z zapaleniem.
Dlatego lekarz często zleca oba badania razem z morfologią krwi – leukocyty, CRP i OB uzupełniają się nawzajem.
Jak się przygotować?
- Przyjdź rano. Bycie na czczo nie jest konieczne do samego CRP i OB, ale zwykle pobiera się je razem z innymi badaniami, które tego wymagają – wtedy przyjdź na czczo.
- Pij wodę – dobre nawodnienie ułatwia pobranie.
- Dzień wcześniej unikaj bardzo intensywnego treningu.
- Powiedz mi i lekarzowi o przyjmowanych lekach, zwłaszcza przeciwzapalnych i sterydach.
CRP, OB i morfologię możesz zrobić bez skierowania w gabinecie RS-MED przy ul. Głębockiej 9/U1 na Targówku. Wyniki z laboratorium ALAB zwykle są gotowe tego samego lub następnego dnia. Zobacz: pobieranie krwi w Warszawie i jak przygotować się do pobrania krwi.
Pytania i odpowiedzi
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wyniki badań zawsze interpretuje lekarz.