ul. Głębocka 9/U1, Warszawa-Targówek Dziś: 08:00–18:00
Badania

Badania hormonalne u kobiet – w którym dniu cyklu je zrobić?

Wynik progesteronu z „przypadkowego” dnia cyklu bywa bezwartościowy. Podpowiadam, kiedy pobrać poszczególne hormony i jak przygotować się do prolaktyny.

Przy badaniach hormonalnych u kobiet termin pobrania ma ogromne znaczenie. Poziom wielu hormonów zmienia się w trakcie cyklu, więc ten sam wynik może być prawidłowy w jednym dniu, a nieprawidłowy w innym. Często słyszę od pacjentek: „lekarz kazał zrobić hormony, ale nie wiem kiedy” – dlatego zebrałam najważniejsze zasady.

Wskazówka: 1. dzień cyklu to pierwszy dzień miesiączki (pełnego krwawienia, nie plamienia). Zawsze jednak obowiązuje termin wskazany przez lekarza – poniższe zasady są ogólne.

Hormony badane na początku cyklu (zwykle 2.–5. dzień)

  • FSH i LH – ocena pracy jajników i przysadki,
  • estradiol (E2),
  • często też testosteron, DHEA-S, androstendion – np. przy podejrzeniu PCOS, jeśli lekarz tak zaleci.

Progesteron – w drugiej fazie cyklu

Progesteron bada się zwykle ok. 7 dni przed spodziewaną miesiączką. Przy cyklu 28-dniowym to mniej więcej 21. dzień, ale przy cyklu 32-dniowym – raczej 25. Dlatego lepiej liczyć „od końca” niż trzymać się na sztywno 21. dnia. Badanie pomaga ocenić, czy doszło do owulacji.

Hormony, które można badać w dowolnym dniu

  • AMH – rezerwa jajnikowa; zmienia się w cyklu niewiele,
  • TSH, fT3, fT4 – hormony tarczycy, najlepiej rano,
  • prolaktyna – zwykle niezależnie od dnia cyklu, ale z ważnym przygotowaniem (poniżej).

Jak przygotować się do badania prolaktyny?

Prolaktyna to hormon bardzo wrażliwy na stres, sen i bodźce. Żeby wynik był wiarygodny:

  1. Przyjdź rano, najlepiej 1–3 godziny po przebudzeniu, na czczo.
  2. Dzień wcześniej unikaj współżycia, intensywnego wysiłku i drażnienia brodawek (np. badania piersi).
  3. Przed pobraniem posiedź spokojnie ok. 15–30 minut – nie przybiegaj „na ostatnią chwilę”.
  4. Powiedz o lekach – niektóre (np. część leków przeciwdepresyjnych i przeciwwymiotnych) podnoszą prolaktynę.

Ogólne zasady przed badaniami hormonalnymi

  • Pobranie rano, w miarę możliwości na czczo.
  • Antykoncepcja hormonalna i inne leki hormonalne zmieniają wyniki – o ich ewentualnym odstawieniu decyduje wyłącznie lekarz.
  • Suplementy z biotyną mogą zaburzać niektóre oznaczenia hormonów – zapytaj lekarza o przerwę przed badaniem.
  • Kolejne kontrole rób w tym samym dniu cyklu i o podobnej porze.
Ważne: wyniki hormonów interpretuje lekarz – ginekolog lub endokrynolog – zawsze w odniesieniu do dnia cyklu i objawów. Nie oceniaj ich samodzielnie według norm z wydruku, bo laboratoria podają często zakresy dla różnych faz cyklu.

Krew na badania hormonalne pobieram w gabinecie RS-MED przy ul. Głębockiej 9/U1 na Targówku, także bez skierowania. Z wynikami możesz od razu umówić się na konsultację – w RS-MED przyjmują ginekolodzy. Zobacz też: badania laboratoryjne i jak przygotować się do cytologii.

Pytania i odpowiedzi

Zwykle między 2. a 5. dniem cyklu, licząc od pierwszego dnia miesiączki. Jeśli lekarz wskazał inny termin, trzymaj się jego zaleceń.

Zwykle ok. 7 dni przed spodziewaną miesiączką. Przy nieregularnych cyklach termin najlepiej ustalić z lekarzem – czasem badanie trzeba powtórzyć.

Zaleca się pobranie rano na czczo, w spokoju, po kilkunastu minutach odpoczynku. Dzień wcześniej warto unikać stresu, wysiłku i współżycia.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wyniki badań zawsze interpretuje lekarz.

Czytaj również