Badania hormonalne u kobiet – w którym dniu cyklu je zrobić?
Wynik progesteronu z „przypadkowego” dnia cyklu bywa bezwartościowy. Podpowiadam, kiedy pobrać poszczególne hormony i jak przygotować się do prolaktyny.
Przy badaniach hormonalnych u kobiet termin pobrania ma ogromne znaczenie. Poziom wielu hormonów zmienia się w trakcie cyklu, więc ten sam wynik może być prawidłowy w jednym dniu, a nieprawidłowy w innym. Często słyszę od pacjentek: „lekarz kazał zrobić hormony, ale nie wiem kiedy” – dlatego zebrałam najważniejsze zasady.
Hormony badane na początku cyklu (zwykle 2.–5. dzień)
- FSH i LH – ocena pracy jajników i przysadki,
- estradiol (E2),
- często też testosteron, DHEA-S, androstendion – np. przy podejrzeniu PCOS, jeśli lekarz tak zaleci.
Progesteron – w drugiej fazie cyklu
Progesteron bada się zwykle ok. 7 dni przed spodziewaną miesiączką. Przy cyklu 28-dniowym to mniej więcej 21. dzień, ale przy cyklu 32-dniowym – raczej 25. Dlatego lepiej liczyć „od końca” niż trzymać się na sztywno 21. dnia. Badanie pomaga ocenić, czy doszło do owulacji.
Hormony, które można badać w dowolnym dniu
- AMH – rezerwa jajnikowa; zmienia się w cyklu niewiele,
- TSH, fT3, fT4 – hormony tarczycy, najlepiej rano,
- prolaktyna – zwykle niezależnie od dnia cyklu, ale z ważnym przygotowaniem (poniżej).
Jak przygotować się do badania prolaktyny?
Prolaktyna to hormon bardzo wrażliwy na stres, sen i bodźce. Żeby wynik był wiarygodny:
- Przyjdź rano, najlepiej 1–3 godziny po przebudzeniu, na czczo.
- Dzień wcześniej unikaj współżycia, intensywnego wysiłku i drażnienia brodawek (np. badania piersi).
- Przed pobraniem posiedź spokojnie ok. 15–30 minut – nie przybiegaj „na ostatnią chwilę”.
- Powiedz o lekach – niektóre (np. część leków przeciwdepresyjnych i przeciwwymiotnych) podnoszą prolaktynę.
Ogólne zasady przed badaniami hormonalnymi
- Pobranie rano, w miarę możliwości na czczo.
- Antykoncepcja hormonalna i inne leki hormonalne zmieniają wyniki – o ich ewentualnym odstawieniu decyduje wyłącznie lekarz.
- Suplementy z biotyną mogą zaburzać niektóre oznaczenia hormonów – zapytaj lekarza o przerwę przed badaniem.
- Kolejne kontrole rób w tym samym dniu cyklu i o podobnej porze.
Krew na badania hormonalne pobieram w gabinecie RS-MED przy ul. Głębockiej 9/U1 na Targówku, także bez skierowania. Z wynikami możesz od razu umówić się na konsultację – w RS-MED przyjmują ginekolodzy. Zobacz też: badania laboratoryjne i jak przygotować się do cytologii.
Pytania i odpowiedzi
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wyniki badań zawsze interpretuje lekarz.