Cytologia i wymazy – jak się przygotować?
Kiedy w cyklu zrobić cytologię, czego unikać przed wymazem i jak wygląda samo pobranie – praktyczny poradnik pielęgniarki.
Cytologia, test HPV czy wymaz z pochwy to badania krótkie i zwykle mało przyjemne tylko w wyobraźni. Żeby jednak wynik był wiarygodny, warto się do nich dobrze przygotować. Od ponad 20 lat pobieram materiał do badań i wiem, że najczęstszą przyczyną konieczności powtórzenia wymazu jest po prostu źle wybrany termin. Poniżej zebrałam najważniejsze zasady.
Kiedy w cyklu zrobić cytologię i test HPV?
Najlepszy moment to pierwsza połowa cyklu, mniej więcej między 10. a 18. dniem, licząc od pierwszego dnia miesiączki. W tym czasie w materiale jest najmniej krwi i śluzu, które mogą utrudniać ocenę komórek.
- Nie pobieramy cytologii w trakcie miesiączki – krew może zafałszować wynik.
- Najlepiej odczekać 2–3 dni po całkowitym ustaniu krwawienia.
- Jeśli nie miesiączkujesz (np. po menopauzie), badanie można wykonać w dowolnym dniu.
- W trakcie leczenia infekcji intymnej termin warto ustalić z lekarzem prowadzącym.
Czego unikać na 48 godzin przed badaniem?
Przez dwie doby przed cytologią, testem HPV lub wymazem z pochwy błona śluzowa powinna pozostać w możliwie naturalnym stanie. Dlatego proszę moje pacjentki, aby w tym czasie:
- nie współżyć,
- nie stosować globulek, kremów ani żeli dopochwowych (chyba że lekarz zalecił inaczej),
- nie wykonywać irygacji ani płukania pochwy,
- nie używać tamponów i kubeczków menstruacyjnych.
Codzienna higiena zewnętrzna zwykłą wodą lub łagodnym płynem jest jak najbardziej w porządku.
Jak wygląda pobranie?
Badanie trwa zaledwie kilka minut. W gabinecie RS-MED przy ul. Głębockiej na Targówku zapewniamy spokojne warunki i dyskrecję.
- Krótko pytam o termin ostatniej miesiączki, przyjmowane leki i skierowanie.
- Pacjentka układa się na fotelu ginekologicznym, a ja delikatnie zakładam wziernik.
- Specjalną szczoteczką lub wymazówką pobieram materiał – to zwykle chwila lekkiego dyskomfortu, a nie bólu.
- Materiał zabezpieczam i opisuję, a następnie trafia do laboratorium ALAB.
Po badaniu może pojawić się niewielkie plamienie – to normalne i zwykle mija w ciągu doby.
Co warto mieć ze sobą?
Zabierz skierowanie, jeśli je masz, oraz dokument tożsamości. Przyda się też data ostatniej miesiączki zapisana w telefonie i informacja o poprzednich wynikach, jeśli były nieprawidłowe. Koniecznie powiedz mi, jeśli jesteś w ciąży, masz założoną wkładkę wewnątrzmaciczną albo niedawno przechodziłaś zabieg ginekologiczny – to ważne informacje dla laboratorium i lekarza, który będzie oceniał wynik.
Wymazy z gardła i nosa
Pobieram też inne biomateriały, m.in. wymazy z gardła i nosa. Tu przygotowanie jest proste:
- przyjdź na czczo lub co najmniej 2–3 godziny po jedzeniu i piciu,
- nie myj zębów, nie płucz gardła i nie żuj gumy przed badaniem,
- nie stosuj aerozoli, kropli ani pastylek do ssania w dniu badania,
- jeśli przyjmujesz antybiotyk, poinformuj o tym lekarza i mnie.
Jak odebrać wyniki?
Wyniki z laboratorium ALAB są dostępne online – nie trzeba przyjeżdżać po nie osobiście. Czas oczekiwania zależy od rodzaju badania. Więcej o tym, co pobieram, przeczytasz na stronie wymazy i biomateriały. Masz pytania? Zadzwoń lub napisz – chętnie pomogę dobrać termin.
Więcej o samym badaniu – czym jest cytologia, jak czytać wynik i kiedy potrzebna jest kolposkopia – przeczytasz na stronie centrum: cytologia w RS-MED oraz w artykule „Cytologia szyjki macicy”.
Pytania i odpowiedzi
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wyniki badań zawsze interpretuje lekarz.