Badanie moczu – jak prawidłowo pobrać próbkę
Badanie moczu wydaje się proste, a jednak wiele wyników trzeba powtarzać przez źle pobraną próbkę. Pokazuję, jak zrobić to dobrze za pierwszym razem.
Badanie ogólne moczu to jedno z najczęściej zlecanych badań – w profilaktyce, przy infekcjach, w ciąży i przy chorobach przewlekłych. Samo oddanie próbki zajmuje chwilę, ale to od sposobu pobrania zależy, czy wynik będzie wiarygodny. Najczęstszy problem, który widzę w punkcie pobrań, to zanieczyszczona próbka i konieczność powtórki.
Jaki pojemnik wybrać?
Kup w aptece jałowy pojemnik na mocz (kosztuje kilka złotych). Nie używaj słoiczków po jedzeniu ani pojemników po lekach – nawet dokładnie umyte mogą zafałszować wynik. Do posiewu moczu pojemnik musi być bezwzględnie sterylny i otwarty dopiero tuż przed pobraniem.
Jak pobrać mocz – krok po kroku
- Pobierz pierwszy poranny mocz – jest najbardziej zagęszczony i najlepiej nadaje się do badania. Najlepiej, by od poprzedniego oddania moczu minęło co najmniej 4–6 godzin.
- Umyj ręce, a następnie okolice cewki moczowej wodą z mydłem (bez środków dezynfekujących) i osusz jednorazowym ręcznikiem.
- Pierwszą porcję moczu oddaj do toalety.
- Środkową porcję oddaj do pojemnika – wystarczy ok. połowa jego objętości. Nie dotykaj wnętrza pojemnika ani wieczka od środka.
- Resztę moczu oddaj do toalety, dokładnie zakręć pojemnik i podpisz go imieniem i nazwiskiem.
- Dostarcz próbkę do punktu pobrań w ciągu ok. 2 godzin. Do tego czasu nie trzymaj jej na kaloryferze ani w nasłonecznionym miejscu.
Kiedy lepiej przełożyć badanie?
- W czasie miesiączki i 2–3 dni po niej – krew w próbce zmienia wynik. Jeśli badanie jest pilne, powiedz o tym lekarzowi.
- Po intensywnym wysiłku poprzedniego dnia – może pojawić się białko w moczu.
- W trakcie antybiotykoterapii – przy posiewie zwykle pobiera się mocz przed rozpoczęciem antybiotyku lub kilka dni po jego zakończeniu, zgodnie z zaleceniem lekarza.
Badanie ogólne a posiew moczu
Badanie ogólne ocenia m.in. barwę, ciężar właściwy, pH, obecność białka, glukozy, leukocytów i erytrocytów oraz osad. Posiew sprawdza, czy w moczu są bakterie, i pozwala dobrać skuteczny antybiotyk (antybiogram). Na wynik posiewu czeka się dłużej – zwykle kilka dni. Jeśli lekarz zlecił oba badania, często wystarczy jedna jałowa próbka – zapytaj o to przy rejestracji.
Dobowa zbiórka moczu
Niektóre badania (np. białko lub wapń w dobowej zbiórce) wymagają zbierania całego moczu przez 24 godziny. Pierwszy poranny mocz oddajesz wtedy do toalety, a wszystkie kolejne porcje – łącznie z pierwszą poranną następnego dnia – do dużego pojemnika. Zmierz objętość, wymieszaj i przynieś do badania tylko część w małym pojemniku, podając całkowitą objętość.
Próbki moczu i inne biomateriały przyjmuję w gabinecie RS-MED na Targówku, a badania wykonuje laboratorium ALAB z wynikami online. Więcej informacji: wymazy i biomateriały oraz badania laboratoryjne. Badanie moczu warto zrobić też w ramach profilaktyki raz w roku.
Pytania i odpowiedzi
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Wyniki badań zawsze interpretuje lekarz.